GIỚI THIỆU: XUẤT KHẨU GẠO VÀ VAI TRÒ CỦA VIỆT NAM TRONG THƯƠNG MẠI TOÀN CẦU
Ngành lúa gạo Việt Nam từ lâu đã được coi là một trong những trụ cột của nền kinh tế nông nghiệp. Với sản lượng ổn định, chất lượng gạo ngày càng nâng cao, Việt Nam đã vươn lên vị thế quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, chỉ đứng sau Ấn Độ và Thái Lan. Trong bối cảnh nhu cầu gạo toàn cầu biến động, thị trường nhập khẩu chính như Philippines, Trung Quốc và châu Phi luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp Việt Nam.
Điều đáng chú ý là, trong khi xu hướng chuyển đổi số và toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh mẽ, nhiều doanh nghiệp nông sản đã bắt đầu tìm đến các nền tảng thương mại điện tử quốc tế như Alibaba Việt Nam để mở rộng thị trường. Việc mở gian hàng Alibaba không chỉ giúp doanh nghiệp xuất khẩu tiếp cận khách hàng toàn cầu mà còn tối ưu chi phí, giảm thiểu rủi ro phụ thuộc vào các kênh truyền thống.
Trong bối cảnh mới, câu chuyện “Philippines hỏi mua, nhưng Việt Nam chưa dám bán” là một ví dụ điển hình cho thấy sự thận trọng, đồng thời mở ra bài học lớn về chiến lược thị trường và ứng dụng công nghệ trong xuất nhập khẩu gạo.
PHILIPPINES HỎI MUA, VIỆT NAM VẪN LO NGẠI RỦI RO
Tháng 9/2025, Philippines áp dụng lệnh cấm nhập khẩu gạo trong vòng 60 ngày nhằm ổn định thị trường nội địa. Tuy nhiên, ngay sau khi lệnh cấm sắp hết hạn, nhiều doanh nghiệp Philippines đã quay lại đặt vấn đề nhập khẩu gạo Việt Nam từ tháng 11/2025.
Ông Trần Tấn Đức – Phó Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) – chia sẻ rằng, mặc dù nhu cầu của Philippines là rất lớn, doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa dám ký hợp đồng do lo ngại rủi ro liên quan đến giấy chứng nhận vệ sinh và kiểm dịch thực vật (SPS-IC). Nếu Philippines không cấp giấy phép này, gạo Việt Nam có thể bị buộc phải tái xuất, gây thiệt hại tài chính nặng nề.
Thực tế, đã từng có trường hợp doanh nghiệp Việt Nam phải chở cả tàu gạo từ cảng Philippines quay về, dẫn đến chi phí đội lên gấp nhiều lần. Chính vì vậy, sự thận trọng là điều dễ hiểu.
CỬA SÁNG QUAY TRỞ LẠI VỚI NGÀNH GẠO VIỆT NAM
Dù còn nhiều rủi ro, nhưng tín hiệu thị trường đang dần khởi sắc. Nhu cầu của Philippines dự kiến đạt từ 0,8 – 1 triệu tấn gạo Việt Nam trong những tháng cuối năm 2025. Đặc biệt, gạo thơm Việt Nam đang được người tiêu dùng Philippines ưa chuộng bởi chất lượng và giá thành cạnh tranh.
Song song đó, doanh nghiệp Việt cũng đang đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường thay thế như châu Phi, Trung Quốc và Trung Đông. Giá gạo xuất khẩu sang châu Phi hiện ở mức 485 – 490 USD/tấn, giúp các doanh nghiệp duy trì lợi nhuận ổn định.
Bên cạnh nguồn cầu từ thị trường quốc tế, Tổng cục Dự trữ Nhà nước Việt Nam cũng đang thu mua hơn 280.000 tấn lúa, gạo để dự trữ, tạo lực đẩy giúp giá lúa gạo trong nước tăng trở lại 200 – 300 đồng/kg so với cuối tháng 8/2025. Đây là “cửa sáng” giúp ngành lúa gạo duy trì sự cân bằng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu.
TRIỂN VỌNG NĂM 2026: SẢN LƯỢNG ỔN ĐỊNH, CƠ HỘI XUẤT KHẨU
Bước sang năm 2026, ngành nông nghiệp Việt Nam đặt mục tiêu duy trì diện tích và sản lượng lúa ổn định, thậm chí tăng nhẹ. Riêng khu vực Đồng bằng sông Cửu Long – vựa lúa lớn nhất cả nước – dự kiến đạt diện tích gieo trồng 4,013 triệu ha, sản lượng 25,525 triệu tấn, tăng hơn 13.000 tấn so với 2025.
Trong khi đó, thị trường toàn cầu cũng ghi nhận những biến động lớn. Ấn Độ – quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới – đang tồn kho 37,9 triệu tấn tính đến tháng 8/2025. Với vụ thu hoạch bội thu sắp tới, lượng gạo dư thừa của Ấn Độ có thể lên tới 30 triệu tấn, tạo sức ép giảm giá toàn cầu.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, gạo tồn kho lâu năm thường có chất lượng thấp, không thể cạnh tranh trực tiếp với gạo thơm, gạo chất lượng cao của Việt Nam. Đây chính là lợi thế để Việt Nam giữ vững vị thế trong phân khúc gạo cao cấp.
VAI TRÒ CỦA ALIBABA VIỆT NAM TRONG HỖ TRỢ XUẤT KHẨU GẠO
Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, việc tìm kiếm thị trường mới và xây dựng thương hiệu quốc gia cho gạo Việt là điều tất yếu. Đây chính là lúc các nền tảng thương mại điện tử toàn cầu như Alibaba phát huy tác dụng.
Doanh nghiệp có thể mở gian hàng Alibaba để giới thiệu sản phẩm gạo Việt đến hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Alibaba Việt Nam hỗ trợ doanh nghiệp kết nối trực tiếp với nhà nhập khẩu, giảm thiểu rủi ro về trung gian.
Hệ thống thanh toán và logistics quốc tế của Alibaba giúp quy trình xuất nhập khẩu nhanh chóng, minh bạch, an toàn.
Nhiều doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực nông sản đã thành công nhờ tận dụng kênh này, mở rộng thị trường xuất khẩu không chỉ sang châu Á mà cả châu Âu, Mỹ và Trung Đông.
CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CHO XUẤT KHẨU GẠO VIỆT NAM
Để duy trì lợi thế cạnh tranh và khai thác tối đa tiềm năng, ngành gạo Việt Nam cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp:
Đa dạng hóa thị trường: Không phụ thuộc quá nhiều vào một quốc gia nhập khẩu.
Đẩy mạnh thương mại điện tử quốc tế: Tận dụng kênh Alibaba Việt Nam để mở rộng cơ hội.
Nâng cao chất lượng sản phẩm: Phát triển giống lúa thơm, hữu cơ, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Xây dựng thương hiệu quốc gia: Tạo giá trị riêng cho gạo Việt trên bản đồ thế giới.
Ứng dụng công nghệ số: Quản lý chuỗi cung ứng, minh bạch hóa thông tin, truy xuất nguồn gốc.
KẾT LUẬN: CƠ HỘI ĐANG MỞ RA
Câu chuyện “Philippines hỏi mua nhưng Việt Nam chưa dám bán” phản ánh sự thận trọng cần thiết trong thương mại quốc tế. Tuy nhiên, với tín hiệu tích cực từ nhiều thị trường, cùng sự hỗ trợ của các nền tảng số như Alibaba, ngành gạo Việt Nam hoàn toàn có thể tự tin hướng đến mục tiêu tăng trưởng bền vững.
Sự kết hợp giữa xuất khẩu truyền thống và xuất khẩu qua thương mại điện tử chính là chìa khóa để gạo Việt Nam không chỉ giữ vững vị thế mà còn vươn tầm mạnh mẽ hơn trên bản đồ lúa gạo toàn cầu.
THÔNG TIN LIÊN HỆ TƯ VẤN MIỄN PHÍ
CÔNG TY TNHH ALIBABA.COM VIỆT NAM - ALIBABA VIỆT NAM
• Trụ sở chính: Tầng 19, Toà Nhà Saigon Centre, Số 67 Đường Lê Lợi, P .Bến Nghé, Quận 1
• Email: xuandan.pham@alibaba-inc.com
• Điện thoại: +84 987258510
• Chi nhánh 1: Lầu 10, Becamex Tower, 230 Đại lộ Bình Dương, Thủ Dầu Một, Bình Dương
• Chi nhánh 2: Lầu 9, TTC Plaza, Võ Thị Sáu, Phường Thống Nhất, TP Biên Hoà, Đồng Nai
• Chi nhánh 3: 510 Kinh Dương Vương, P.An Lạc A, Quận Bình Tân, TP HCM
