XUẤT KHẨU GẠO VIỆT NAM ĐỐI MẶT VỚI THÁCH THỨC MỚI TRONG NĂM 2025
Trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng và thị trường nông sản biến động mạnh, xuất khẩu gạo Việt Nam – một trong những ngành mũi nhọn của nông nghiệp – đang phải đối diện với những thách thức chưa từng có. Đặc biệt, từ ngày 1/9/2025, Philippines – thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam – đã ra quyết định tạm dừng nhập khẩu gạo tẻ thường trong vòng 60 ngày. Điều này đặt ra bài toán khó cho các doanh nghiệp và hàng triệu nông dân Việt Nam.
THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU GẠO 8 THÁNG ĐẦU NĂM 2025
Theo báo cáo từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong 8 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã xuất khẩu 6,3 triệu tấn gạo, trị giá 3,17 tỷ USD. Con số này tăng 2,2% về khối lượng, nhưng lại giảm tới 17,5% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024.
Philippines vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm 42% tổng lượng gạo xuất khẩu.
Giá trị xuất khẩu sang Philippines giảm 16% so với năm trước.
Giá gạo xuất khẩu bình quân của Việt Nam đạt 504,9 USD/tấn, giảm 19,3% so với năm 2024.
Điều này cho thấy Việt Nam không chỉ gặp khó về thị trường mà còn bị tác động bởi giá gạo thế giới giảm sâu, cạnh tranh khốc liệt từ Ấn Độ, Thái Lan, Pakistan.
GIÁ GẠO XUẤT KHẨU GIẢM MẠNH TRÊN THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ
Trong tháng 8/2025, giá gạo của các quốc gia xuất khẩu chính đồng loạt giảm:
Thái Lan: gạo 5% tấm giảm xuống còn 354 USD/tấn; gạo 25% tấm chỉ còn 333 USD/tấn.
Ấn Độ: gạo 5% tấm giảm xuống 376 USD/tấn.
Pakistan: gạo 5% tấm giảm mạnh còn 353 USD/tấn, gạo 25% tấm chỉ còn 335 USD/tấn.
Việt Nam: gạo 5% tấm ghi nhận mức cao 395 USD/tấn ngày 20/8 nhưng sau đó giảm còn 389 USD/tấn.
Ngoài ra, các giống gạo chất lượng cao như Jasmine, gạo thơm thượng hạng cũng ghi nhận mức giảm nhẹ. Điều này phản ánh áp lực cạnh tranh gay gắt trên thị trường xuất khẩu gạo toàn cầu.
PHILIPPINES TẠM DỪNG NHẬP KHẨU – CÚ SỐC VỚI XUẤT KHẨU GẠO VIỆT NAM
Ngày 1/9/2025, Philippines ban hành sắc lệnh số 93, quyết định đình chỉ nhập khẩu gạo xay xát thường và gạo xay xát kỹ trong vòng 60 ngày, không áp dụng với các giống gạo đặc sản.
Mục tiêu chính: bảo vệ mùa vụ thu hoạch trong nước.
Trong vòng 30 ngày, Bộ Nông nghiệp Philippines sẽ đánh giá lại để có thể rút ngắn hoặc kéo dài thời gian tạm dừng.
Đây là cú sốc lớn với doanh nghiệp Việt Nam bởi Philippines vốn chiếm gần một nửa lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam.
ỨNG PHÓ CỦA VIỆT NAM TRƯỚC BIẾN ĐỘNG MỚI
Ngay sau khi Philippines đưa ra quyết định, Bộ Công Thương đã khuyến nghị các địa phương và doanh nghiệp:
Điều chỉnh kế hoạch sản xuất – kinh doanh để tránh lệ thuộc vào một thị trường duy nhất.
Đa dạng hóa thị trường: mở rộng sang Mỹ, Singapore, Brazil, châu Phi và Trung Đông.
Phối hợp chặt chẽ với VFA (Hiệp hội Lương thực Việt Nam) để cập nhật thông tin và tìm giải pháp kịp thời.
Ứng dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc và đạt chứng nhận quốc tế để nâng cao uy tín.
CƠ HỘI VÀ THÁCH THỨC CHO XUẤT KHẨU GẠO VIỆT NAM
Mặc dù gặp nhiều khó khăn, nhưng Việt Nam vẫn có lợi thế cạnh tranh chiến lược:
Là 1 trong 3 nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới (cùng Ấn Độ, Thái Lan).
Sở hữu nguồn cung ổn định, chất lượng cao.
Được đánh giá cao trong phân khúc gạo thơm, gạo hữu cơ và gạo đặc sản.
Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, Việt Nam đã và đang đóng góp quan trọng vào an ninh lương thực toàn cầu. Năm 2024, xuất khẩu gạo đạt 9 triệu tấn, 5,7 tỷ USD, giúp khẳng định vị thế.
DOANH NGHIỆP CẦN LÀM GÌ ĐỂ VƯỢT KHÓ?
Các chuyên gia cho rằng để đối phó với tình hình hiện nay, doanh nghiệp cần:
Chủ động tạm trữ lúa gạo để hỗ trợ nông dân và ổn định giá.
Tuân thủ Nghị định 107/2018/NĐ-CP về kinh doanh xuất khẩu gạo.
Mở rộng kênh xuất khẩu thông qua thương mại điện tử như Alibaba.
Tích cực mở gian hàng Alibaba để tiếp cận khách hàng toàn cầu, đặc biệt tại châu Phi, Trung Đông và Mỹ Latinh – những thị trường đang khát nguồn cung gạo chất lượng cao.
Thực tế, nhiều doanh nghiệp gạo Việt Nam đã thành công khi xuất khẩu qua Alibaba Việt Nam, không chỉ mở rộng thị trường mà còn tăng tính nhận diện thương hiệu.
ALIBABA VIỆT NAM – CÁNH CỬA MỚI CHO DOANH NGHIỆP GẠO
Trong bối cảnh truyền thống gặp khó, việc ứng dụng thương mại điện tử xuyên biên giới chính là giải pháp chiến lược.
Alibaba Việt Nam đang hỗ trợ hàng nghìn doanh nghiệp Việt mở gian hàng Alibaba, kết nối trực tiếp với khách hàng quốc tế.
Doanh nghiệp gạo có thể giới thiệu sản phẩm, chứng nhận, câu chuyện thương hiệu đến nhà nhập khẩu toàn cầu.
Đây là kênh giúp giảm phụ thuộc vào một thị trường như Philippines và mở rộng sang nhiều quốc gia khác.
Chính vì vậy, Alibaba không chỉ là nền tảng thương mại điện tử, mà còn là công cụ giúp doanh nghiệp nông sản Việt vươn ra thế giới.
KẾT LUẬN: CHỦ ĐỘNG VÀ LINH HOẠT LÀ CHÌA KHÓA
Xuất khẩu gạo Việt Nam đang trong giai đoạn nhiều biến động. Quyết định tạm ngừng nhập khẩu của Philippines chỉ là một phép thử cho sự linh hoạt và sức bền của doanh nghiệp Việt.
Nếu biết tận dụng công nghệ, thương mại điện tử và đa dạng hóa thị trường, ngành gạo Việt Nam không chỉ vượt qua khó khăn trước mắt mà còn khẳng định vị thế trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu.
CÔNG TY TNHH ALIBABA.COM VIỆT NAM - ALIBABA VIỆT NAM
• Trụ sở chính: Tầng 19, Toà Nhà Saigon Centre, Số 67 Đường Lê Lợi, P .Bến Nghé, Quận 1
• Email: xuandan.pham@alibaba-inc.com
• Điện thoại: +84 987258510
• Chi nhánh 1: Lầu 10 , Becamex Tower, 230 Đại lộ Bình Dương, Thủ Dầu Một , Bình Dương
• Chi nhánh 2: Lầu 9, TTC Plaza, Võ Thị Sáu , Phường Thống Nhất, TP Biên Hoà, Đồng Nai
• Chi nhánh 3: 510 Kinh Dương Vương, P.An Lạc A, Quận Bình Tân, TP HCM
