Kiểm soát loài ngoại lai xâm hại: Ưu tiên quốc gia trong bảo vệ hệ sinh thái và sinh kế
Tại hội thảo ngày 31/7 do Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với UNDP Việt Nam tổ chức, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Trị nhấn mạnh: Loài ngoại lai xâm hại là một trong năm nguyên nhân hàng đầu gây mất đa dạng sinh học tại Việt Nam – một thách thức nghiêm trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu.
Loài ngoại lai xâm hại là sinh vật được đưa từ bên ngoài vào môi trường mới, có khả năng phát triển nhanh, cạnh tranh và làm suy giảm loài bản địa, điển hình như: ốc bươu vàng, cây mai dương, lục bình. Những loài này đang đe dọa nghiêm trọng sản xuất nông nghiệp, hệ sinh thái nước ngọt và sinh kế cộng đồng.
Chiến lược kiểm soát và công nghệ hỗ trợ
Việt Nam đang phối hợp với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) và Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) để xây dựng hệ thống giám sát, quản lý toàn diện. Các công nghệ hiện đại đang được tích hợp gồm:
-
eDNA (môi trường DNA)
-
Viễn thám bằng UAV
-
Trí tuệ nhân tạo (AI)
-
Ghi âm sinh học
Giải pháp công nghệ giúp cảnh báo sớm, mô hình hóa phân bố loài, kiểm soát từ tuyến đầu – đặc biệt tại các vùng biên giới.
Từ vườn quốc gia đến sinh kế địa phương
Tại Vườn quốc gia Cát Tiên, hàng năm phải chi 200–250 triệu đồng để xử lý cỏ xâm hại. Tuy nhiên, thiếu chính sách chi trả khiến công tác kiểm soát gặp khó khăn. Ông Phạm Xuân Thịnh đề xuất thí điểm mô hình quản lý tại Cát Tiên – từ đó nhân rộng toàn quốc.
Tại Tràm Chim, mô hình kết hợp điều tiết thủy văn và sinh học giúp giảm diện tích mai dương xâm lấn từ 2.000 ha xuống chỉ còn 22 ha.
Ở Đồng bằng sông Cửu Long, lục bình được tận dụng làm phân hữu cơ, nguyên liệu thủ công, thức ăn chăn nuôi – vừa bảo vệ môi trường, vừa tạo sinh kế mới.
Hài hòa giữa bảo tồn và phát triển bền vững
-
Định hướng quản lý loài ngoại lai gắn liền với Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học 2030–2050
-
Cam kết với Khung đa dạng sinh học toàn cầu Côn Minh – Montreal (Mục tiêu 6: Giảm 50% sự lan rộng của loài xâm hại vào 2030)
-
Tăng cường hợp tác quốc tế, nhất là với các nước có chung đường biên giới
-
Đề xuất chính sách chi trả, hướng dẫn kỹ thuật cụ thể, kết hợp trồng cây bản địa cạnh tranh sinh học
Kết luận
Việc kiểm soát loài ngoại lai xâm hại không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn gắn chặt với an sinh, phát triển kinh tế nông thôn và cam kết toàn cầu về biến đổi khí hậu. Đây là trách nhiệm của toàn xã hội, bao gồm nhà nước, khu vực tư nhân, cộng đồng, và doanh nghiệp – kể cả các đơn vị đang mở rộng hoạt động trên nền tảng toàn cầu như alibaba việt nam, nơi thúc đẩy nông sản, sản phẩm bản địa ra thế giới qua giải pháp mở gian hàng alibaba hiệu quả.
CÔNG TY TNHH ALIBABA.COM VIỆT NAM - ALIBABA VIỆT NAM
• Trụ sở chính: Tầng 19, Toà Nhà Saigon Centre, Số 67 Đường Lê Lợi, P .Bến Nghé, Quận 1
• Email: xuandan.pham@alibaba-inc.com
• Điện thoại: +84 987258510
• Chi nhánh 1: Lầu 10 , Becamex Tower, 230 Đại lộ Bình Dương, Thủ Dầu Một , Bình Dương
• Chi nhánh 2: Lầu 9, TTC Plaza, Võ Thị Sáu , Phường Thống Nhất, TP Biên Hoà, Đồng Nai
• Chi nhánh 3: 510 Kinh Dương Vương, P.An Lạc A, Quận Bình Tân, TP HCM
