1. Nhìn thẳng vào thực tế: Sự phụ thuộc hay là nhu cầu tất yếu?

Số liệu từ TS. Đỗ Văn Huân cho thấy kim ngạch nhập khẩu từ Trung Quốc dự báo sẽ vượt mốc 200 tỷ USD trong năm nay. Đặc biệt, tỷ trọng nhập khẩu từ thị trường này khả năng cao sẽ chiếm trên 40% tổng kim ngạch của cả nước.

Nhưng hãy bình tĩnh phân tích: Tại sao chúng ta nhập khẩu nhiều đến thế? Nhìn vào danh mục 11 mặt hàng đạt trên 1 tỷ USD chỉ trong 3 tháng đầu năm, chúng ta thấy sự hiện diện dày đặc của xăng dầu, hóa chất, linh kiện điện tử và máy móc thiết bị. Điều này cho thấy nền sản xuất của Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn "khát" nguyên liệu và công nghệ để vận hành bộ máy xuất khẩu đi toàn cầu. Chúng ta đang nhập khẩu "đầu vào" từ Trung Quốc để tạo ra "đầu ra" cho cả thế giới. Tuy nhiên, mức nhập siêu lên tới 33,26 tỷ USD chỉ trong một quý là một lời cảnh báo về sự mất cân bằng cần được điều chỉnh ngay lập tức.

2. "Vũ khí" tỷ giá và lợi thế của người đi sau

Một điểm cực kỳ thú vị mà TS. Huân chỉ ra chính là lợi thế từ chênh lệch tỷ giá. Hiện nay, giá hàng hóa của Việt Nam đang rẻ hơn so với Trung Quốc khi tính theo sức mua tương đương. Đây chính là "vũ khí" sắc bén mà nhiều doanh nghiệp Việt chưa tận dụng hết.

Thay vì lo sợ hàng Trung Quốc tràn vào, chúng ta hãy tận dụng chính mức giá cạnh tranh này để đẩy mạnh xuất khẩu ngược trở lại. Khi chi phí sản xuất tại Trung Quốc ngày càng đắt đỏ do dịch chuyển sang nền kinh tế dịch vụ (chiếm tới 54,6% GDP), hàng hóa Việt Nam – đặc biệt là nông sản và hàng tiêu dùng – đang có cơ hội vàng để chiếm lĩnh các kệ siêu thị tại Thượng Hải, Quảng Châu hay Thâm Quyến.

3. Nông sản: Từ xuất khẩu "thô" sang chinh phục "bàn ăn" thành thị

Trung Quốc hiện có hơn 1,4 tỷ dân với tỷ lệ dân số thành thị lên tới 64,6%. Trong khi đó, diện tích đất nông nghiệp của họ đang thu hẹp để nhường chỗ cho đô thị và công nghiệp. Đây là "mỏ vàng" cho nông - lâm - thủy sản Việt Nam.

Tuy nhiên, chúng ta không thể mãi bán sầu riêng hay cá tra theo cách truyền thống. Chiến lược của năm 2026 phải là chế biến sâu. Người tiêu dùng thành thị Trung Quốc giờ đây cần những sản phẩm đóng gói tiện lợi, đạt chuẩn an toàn thực phẩm quốc tế và có thương hiệu rõ ràng. Nếu chúng ta chỉ xuất thô, chúng ta sẽ mãi chịu cảnh "được mùa mất giá" và bị ép giá tại biên giới. Việc nâng cao giá trị gia tăng chính là con đường ngắn nhất để giảm nhập siêu một cách bền vững.

4. Thương mại điện tử: "Đường cao tốc" rút ngắn khoảng cách

Năm 2026, chúng ta không thể không nhắc đến thương mại điện tử xuyên biên giới. Việc ký kết các thỏa thuận về chuỗi cung ứng và thanh toán số (như QR Napas/Alipay+) đã mở ra một hành lang thông thoáng chưa từng có. Các văn phòng xúc tiến thương mại tại Hàng Châu hay Hải Khẩu không chỉ là nơi làm thủ tục, mà phải là "căn cứ điểm" để doanh nghiệp Việt tìm hiểu thị hiếu, kết nối trực tiếp với các nhà phân phối nội địa Trung Quốc mà không cần qua quá nhiều cầu nối trung gian.

Lời kết cho những người làm kinh doanh

Nhập siêu từ Trung Quốc là một bài toán khó, nhưng không phải không có lời giải. Nó buộc doanh nghiệp Việt phải tự nâng cấp mình: từ quản trị sản xuất, ứng dụng công nghệ cho đến việc thay đổi tư duy làm thương hiệu. Đã đến lúc chúng ta ngừng nhìn Trung Quốc như một "mối đe dọa" về hàng giá rẻ, mà hãy nhìn họ như một thị trường tiêu dùng khổng lồ đang chờ hàng Việt chinh phục.

Công Ty Alibaba.com Việt Nam - Sàn Thương Mại Điện Tử Xuất Khẩu

Trụ sở chính: Tầng 19, Toà Nhà Saigon Centre, Số 67 Đường Lê Lợi, P .Bến Nghé, Quận 1
Email: hotro@alibaba-inc.com 
Điện thoại: (+84) 987 258 510