Để xuất khẩu nông sản từ Việt Nam, doanh nghiệp cần tuân thủ một quy trình gồm nhiều bước quan trọng nhằm đảm bảo sản phẩm đạt chất lượng, đáp ứng yêu cầu của nước nhập khẩu và các thủ tục hải quan được thực hiện thuận lợi. Chất lượng nông sản Việt Nam ngày càng được nâng cao và nhiều thị trường quốc tế đã chấp nhận nhập khẩu, tạo ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Dưới đây là quy trình và các thủ tục cần thiết để xuất khẩu hàng nông sản:
QUY TRÌNH XUẤT KHẨU NÔNG SẢN
-
Bước 1: Kiểm tra sự chấp thuận của nước nhập khẩu
- Trước khi xuất khẩu, doanh nghiệp cần kiểm tra xem sản phẩm nông sản đã được nước nhập khẩu chấp nhận hay chưa và có đáp ứng các yêu cầu về chất lượng của họ không.
- Việc kiểm tra này giúp lựa chọn thị trường và nước nhập khẩu phù hợp với từng loại nông sản.
- Nếu sản phẩm chưa được phép nhập khẩu mà vẫn xuất khẩu, doanh nghiệp sẽ phát sinh nhiều chi phí như phí đưa hàng về Việt Nam, phí tiêu hủy hàng, phí lưu kho, và nguy cơ hàng bị hư hỏng.
-
Bước 2: Xử lý hàng nông sản và thủ tục kiểm dịch
- Dù sản phẩm được phép nhập khẩu, chúng vẫn phải thỏa mãn các yêu cầu cụ thể của nước nhập khẩu. Các yêu cầu này bao gồm:
- Chiếu xạ hàng nông sản xuất khẩu.
- Kiểm dịch thực vật hàng hóa.
- Sản phẩm phải được thu hoạch từ vùng trồng đạt tiêu chuẩn.
- Kiểm tra chất lượng sản phẩm, đặc biệt là hàm lượng thuốc bảo vệ thực vật.
- Xử lý hàng khi thu hoạch và sơ chế tại kho phải đạt tiêu chuẩn.
- Cách đóng hàng vào thùng/bao bì phải đảm bảo đúng tiêu chuẩn để không bị hư hỏng.
- Đối với nông sản cần bảo quản tươi và lạnh trên đường vận chuyển, cần đặc biệt chú ý đến:
- Thời gian thu hoạch đủ nông sản.
- Thời gian đóng hàng.
- Thời gian làm thủ tục hải quan, kiểm dịch thực vật, chiếu xạ, hun trùng, và làm C/O.
- Thời gian vận chuyển.
- Nhiệt độ trong máy bay/container.
- Tất cả các thời gian này phải khớp với nhau để đảm bảo hàng không bị hư hỏng và chất lượng tốt nhất.
- Lưu ý rủi ro: Bước này rất quan trọng và phức tạp. Nếu không làm tốt, hàng có thể bị hư hỏng, dẫn đến mất tiền mua hàng và phát sinh nhiều chi phí khác như chi phí xử lý hàng hư, chi phí lưu container chờ xử lý, chi phí vận chuyển về Việt Nam. Đối với doanh nghiệp lần đầu xuất khẩu, cần mời cán bộ Chi cục kiểm dịch thực vật vùng 2 về tận kho để lấy mẫu kiểm tra; nếu đã xuất khẩu nhiều lần, chỉ cần mang mẫu lên nộp cùng hồ sơ đăng ký kiểm dịch và đóng lệ phí.
- Dù sản phẩm được phép nhập khẩu, chúng vẫn phải thỏa mãn các yêu cầu cụ thể của nước nhập khẩu. Các yêu cầu này bao gồm:
-
Bước 3: Sắp xếp lịch trình và chuẩn bị giao hàng
- Bước này bao gồm việc sắp xếp lịch thu hoạch, lịch ra hàng và lịch vận chuyển.
- Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ các yếu tố về thời gian để đảm bảo hàng hóa được vận chuyển đúng cách và giữ được chất lượng.
- Cần lưu ý tránh phát sinh phí tiền điện dùng cho container lạnh khi ra hàng.
- Để chuẩn bị giao hàng, doanh nghiệp cần dựa vào kế hoạch sản xuất, tiến hành book container với các hãng tàu, đóng hàng vào container và chuẩn bị việc khai báo hải quan.
-
Bước 4: Khai báo và làm thủ tục hải quan tại cảng, sân bay
- Doanh nghiệp phải tìm hiểu kỹ các thông tư và quy định để có thể làm thủ tục hải quan một cách nhanh chóng, tránh phát sinh thời gian và không kịp đưa hàng lên tàu.
- Việc khai báo hải quan dựa trên số liệu khi doanh nghiệp đóng hàng, sau đó tiến hành khai báo hải quan điện tử, mở tờ khai, thông quan hàng hóa, thanh lý và cuối cùng là vô sổ tàu.
- Lưu ý: Việc hạ container tại bãi xuất hàng của cảng, mở tờ khai, thanh lý và vô sổ tàu phải được hoàn thành trước giờ đóng cửa được thể hiện trên booking confirmation.
-
Bước 5: Thủ tục thông quan và hoàn tất hồ sơ
- Doanh nghiệp xuất khẩu cần gửi chi tiết bill (vận đơn) và VGM (Khối lượng tổng xác minh) cho hãng tàu đã đặt trước đó ít nhất 2 ngày trước khi tàu chạy để hãng tàu soạn hóa đơn nháp.
- Sau khi kiểm tra hóa đơn nháp và xác nhận thông tin chính xác, hãng tàu sẽ xuất hóa đơn chính thức (bản scan sẽ được gửi trước, bản gốc sau khi doanh nghiệp hoàn thành thanh toán).
- Hãng tàu cũng sẽ nộp hóa đơn nháp và chứng thư kiểm dịch bản nháp cho cơ quan kiểm dịch để cơ quan này cấp chứng thư kiểm dịch thực vật bản gốc.
- Đồng thời, doanh nghiệp cần soạn hồ sơ xin C/O (chứng nhận xuất xứ), nộp hồ sơ tại phòng quản lý Xuất Nhập Khẩu và nhận C/O gốc.
- Sau khi có được tất cả các chứng từ gốc như hóa đơn (INVOICE), vận đơn (BILL), phiếu đóng gói (PACKING LIST), chứng nhận kiểm dịch thực vật (PHYTOSANITARY), chứng nhận xuất xứ (C/O), tùy vào điều kiện thanh toán, doanh nghiệp sẽ tiến hành xuất trình hồ sơ gốc cho ngân hàng (LC, DP, DA) hoặc gửi trực tiếp cho người nhập khẩu (T/T).

CÁC GIẤY TỜ CẦN THIẾT CHO VIỆC XUẤT KHẨU NÔNG SẢN
Để đối tác có thể làm thủ tục nhận hàng, doanh nghiệp cần chuẩn bị các giấy tờ sau:
- BILL (Vận đơn).
- INVOICE (Hóa đơn thương mại / Hóa đơn bán hàng).
- PACKING LIST (Phiếu đóng gói / Danh sách hàng).
- CERTIFICATE OF QUALITY / QUANLITY (Chứng nhận chất lượng).
- PHYTOSANITARY (Chứng nhận kiểm dịch thực vật) – nếu không có, hàng có thể bị trả về.
- FUMIGATION (Giấy xác nhận hun trùng) – nếu không có, hàng có thể bị trả về.
- CERTIFICATE OF ORIGIN (C/O) (Chứng nhận xuất xứ) – nếu không có, khách hàng không được giảm thuế.
- Hóa đơn đỏ.
- Hợp đồng xuất khẩu nông sản.
- Đối với những hàng nông sản đã nhập về và giờ xuất đi, cần thêm giấy chứng nhận kiểm dịch thực vật nhập khẩu do Chi cục kiểm dịch thực vật vùng 2 cấp.
Ba loại giấy phép cuối cùng (PHYTOSANITARY, FUMIGATION, CERTIFICATE OF ORIGIN) có thể phức tạp, và doanh nghiệp có thể cân nhắc sử dụng dịch vụ hỗ trợ nếu chưa thành thạo.
DỊCH VỤ HỖ TRỢ XUẤT KHẨU NÔNG SẢN
Vì quy trình xuất khẩu nông sản có thể phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt ở khâu kiểm dịch và sắp xếp lịch trình, nhiều công ty cung cấp dịch vụ hỗ trợ. Các công ty như Rồng Biển và IICCI chuyên hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các thủ tục này, đảm bảo đơn hàng xuất khẩu diễn ra suôn sẻ. Nếu doanh nghiệp không am hiểu về xuất khẩu nông sản, việc liên hệ với các đơn vị tư vấn như IICCI có thể giúp giải đáp thắc mắc và hỗ trợ toàn bộ quy trình.
CÔNG TY TNHH ALIBABA.COM VIỆT NAM - ALIBABA VIỆT NAM
• Trụ sở chính: Tầng 19, Toà Nhà Saigon Centre, Số 67 Đường Lê Lợi, P .Bến Nghé, Quận 1
• Email: xuandan.pham@alibaba-inc.com
• Điện thoại: +84 987258510
• Chi nhánh 1: Lầu 10 , Becamex Tower, 230 Đại lộ Bình Dương, Thủ Dầu Một , Bình Dương
• Chi nhánh 2: Lầu 9, TTC Plaza, Võ Thị Sáu , Phường Thống Nhất, TP Biên Hoà, Đồng Nai
• Chi nhánh 3: 510 Kinh Dương Vương, P.An Lạc A, Quận Bình Tân, TP HCM




