Nông sản Việt thâm nhập EU – Cơ hội bứt phá từ thương mại điện tử cùng Alibaba Việt Nam

GIỚI THIỆU VỀ THỊ TRƯỜNG EU

Châu Âu (EU) từ lâu đã được coi là một trong những thị trường khó tính nhất thế giới. Với dân số 450,4 triệu người (2025), GDP đạt 19,4 nghìn tỷ USD (2024) và mức chi tiêu cho thực phẩm – đồ uống lên tới 1.100 tỷ Euro/năm, EU không chỉ là thị trường lớn mà còn đầy tiềm năng cho nông sản Việt Nam.

Theo thống kê, EU nhập khẩu hơn 348 tỷ USD nông, lâm, thủy sản trong năm 2024 và dự kiến năm 2025 con số này đạt 363,9 tỷ USD. Việt Nam đã tận dụng lợi thế này khá tốt khi xuất khẩu nông sản sang EU liên tục tăng trưởng, từ 3,76 tỷ USD (2019) lên 5,44 tỷ USD (2024).

Chỉ riêng 7 tháng năm 2025, kim ngạch đã đạt 4,73 tỷ USD, tăng 49% so với cùng kỳ năm trước, với các mặt hàng chủ lực như:

• Cà phê

• Thủy sản

• Gỗ

• Hạt điều

• Rau quả

Trong đó, Đức, Hà Lan, Tây Ban Nha, Bỉ và Italia là những thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam tại EU. Tuy nhiên, xuất khẩu của Việt Nam hiện mới chỉ chiếm 2% tổng nhập khẩu nông sản của EU, nghĩa là dư địa tăng trưởng còn rất lớn.

LỢI THẾ CỦA VIỆT NAM TRONG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN VÀO EU

Theo ông Trần Văn Công, Tham tán nông nghiệp Việt Nam tại EU, tiềm năng của nông sản Việt Nam trong thị trường này còn rất lớn. Một số lợi thế nổi bật:

1. Rau quả nhiệt đới và sản phẩm chế biến

• Việt Nam có lợi thế về rau quả nhiệt đới đặc thù, sản phẩm theo mùa mà EU không sản xuất được.

• Thuế nhập khẩu với sản phẩm rau quả chế biến hiện ở mức 0%, tạo cơ hội cực lớn để doanh nghiệp Việt Nam khai thác.

• Hiện tỷ lệ rau quả chế biến xuất khẩu sang EU của Việt Nam mới chiếm 20%, còn rất nhiều tiềm năng phát triển.

2. Cà phê – “ngôi sao” trong ngành hàng xuất khẩu

• Việt Nam là quốc gia xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới.

• Đặc biệt, cà phê rang xay và hòa tan vào EU được hưởng thuế nhập khẩu 0%, trong khi nhiều đối thủ phải chịu thuế từ 7,5 – 11,5%.

• Đây là lợi thế cạnh tranh rõ rệt, giúp cà phê Việt gia tăng thị phần tại EU.

3. Thủy sản – dư địa tăng trưởng mạnh

• EU là một trong những thị trường tiêu thụ thủy sản lớn nhất toàn cầu.

• Tuy nhiên, sản phẩm thủy sản Việt xuất khẩu sang EU vẫn chủ yếu là thô, chưa nhiều sản phẩm chế biến giá trị gia tăng.

• Nếu đẩy mạnh chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, thủy sản Việt có thể mở rộng mạnh mẽ trong thời gian tới.

THÁCH THỨC CHO NÔNG SẢN VIỆT NAM TẠI EU

Mặc dù có nhiều lợi thế, nhưng để thâm nhập EU, doanh nghiệp Việt Nam cần vượt qua hàng loạt rào cản:

• Khoảng cách địa lý xa, tuyến vận chuyển Á – Âu thường xuyên bị gián đoạn, chi phí logistics cao hơn 30 – 40% so với các đối thủ cạnh tranh.

• Tiêu chuẩn an toàn thực phẩm khắt khe: EU yêu cầu chứng nhận khắt khe từ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, nguồn gốc nguyên liệu, tiêu chuẩn về môi trường.

• Xu hướng tiêu dùng xanh – sạch: EU đang chuyển sang ưu tiên sản phẩm bền vững, giảm phát thải, thân thiện môi trường, điều này đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải thay đổi toàn diện.

• Thiếu thương hiệu mạnh tại EU: phần lớn nông sản Việt Nam vẫn xuất khẩu dạng nguyên liệu thô, chưa xây dựng được thương hiệu nổi bật trong hệ thống phân phối EU.

GIẢI PHÁP ĐỂ NÔNG SẢN VIỆT NAM THÂM NHẬP EU

Để mở rộng thị phần tại EU, doanh nghiệp Việt Nam cần đồng bộ nhiều giải pháp từ cấp quốc gia đến doanh nghiệp:

1. Xây dựng vùng nguyên liệu đạt chuẩn EU

• Phát triển vùng nguyên liệu nông nghiệp an toàn dịch bệnh, đạt chứng chỉ GlobalGAP, Rainforest Alliance, Organic…

• Đây là yếu tố quyết định để được phép nhập khẩu vào EU.

2. Đầu tư công nghệ chế biến

• Đẩy mạnh sản phẩm chế biến sâu: cà phê hòa tan, trái cây sấy khô, thủy sản đông lạnh giá trị gia tăng.

• Giúp kéo dài thời hạn bảo quản, nâng cao giá trị xuất khẩu và giảm phụ thuộc vào vận chuyển đường biển.

3. Thương mại điện tử – Cầu nối đến EU

• Nền tảng Alibaba Việt Nam là kênh quan trọng để doanh nghiệp Việt mở gian hàng Alibaba, quảng bá thương hiệu và tiếp cận người mua tại EU.

• Alibaba hiện kết nối hơn 190 quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó có toàn bộ thị trường châu Âu.

• Đây là giải pháp tiết kiệm chi phí, tăng hiệu quả tiếp cận khách hàng doanh nghiệp B2B tại EU.

4. Xây dựng thương hiệu và marketing số

• Doanh nghiệp cần đầu tư chiến lược truyền thông dài hạn, gắn sản phẩm với câu chuyện về xuất xứ, di sản, phát triển bền vững.

• Tận dụng nền tảng thương mại điện tử, SEO, social media, Alibaba Việt Nam để quảng bá.

DOANH NGHIỆP VIỆT NAM CHỦ ĐỘNG CHUYỂN ĐỔI

Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu đã chủ động tái cấu trúc theo hướng bền vững để phù hợp với yêu cầu EU.

• Simexco Đắk Lắk (Công ty TNHH MTV Xuất nhập khẩu 2-9 Đắk Lắk) ghi nhận doanh thu kỷ lục 550 triệu USD trong 6 tháng đầu 2025, nhờ tập trung vào cà phê chế biến sâu và phát triển sản phẩm đạt chứng nhận bền vững.

• Tổng Công ty Cà phê Việt Nam đang xây dựng vùng nguyên liệu chuyên canh, áp dụng công nghệ, phát triển dịch vụ hậu cần, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, với mục tiêu đến 2035 trở thành tập đoàn nông nghiệp xanh, bền vững.

Đây là minh chứng rõ ràng rằng nếu doanh nghiệp Việt đầu tư bài bản vào chất lượng, chế biến và thương hiệu, việc thâm nhập EU là hoàn toàn khả thi.

CHIẾN LƯỢC QUỐC GIA HỖ TRỢ DOANH NGHIỆP

Theo ông Ngô Hồng Phong, Cục trưởng Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường, trong 5 tháng cuối năm 2025, Bộ Nông nghiệp sẽ tập trung:

• Hoàn thiện cơ chế về tín dụng, tỷ giá, logistics.

• Đẩy nhanh đàm phán mở cửa thị trường với Hoa Kỳ và EU.

• Gỡ “thẻ vàng IUU” cho ngành thủy sản, tận dụng lợi thế nuôi trồng trong nước.

• Triển khai giải pháp riêng cho từng ngành hàng: cà phê, thủy sản, trái cây chế biến.

KẾT LUẬN

Thị trường EU vừa khó vừa tiềm năng, đòi hỏi nông sản Việt Nam phải có chiến lược thâm nhập toàn diện. Cơ hội để bứt phá nằm ở:

1. Phát triển vùng nguyên liệu đạt chuẩn quốc tế.

2. Đẩy mạnh sản phẩm chế biến sâu để tăng giá trị.

3. Tận dụng thương mại điện tử – đặc biệt Alibaba Việt Nam để mở rộng xuất khẩu.

4. Xây dựng thương hiệu mạnh, gắn với giá trị bền vững.

Nếu làm tốt, trong vài năm tới, nông sản Việt Nam không chỉ tăng thị phần tại EU mà còn có thể khẳng định vị thế trên bản đồ xuất khẩu toàn cầu.

THÔNG TIN LIÊN HỆ TƯ VẤN MIỄN PHÍ

CÔNG TY TNHH ALIBABA.COM VIỆT NAM - ALIBABA VIỆT NAM

• Trụ sở chính: Tầng 19, Toà Nhà Saigon Centre, Số 67 Đường Lê Lợi, P.Bến Nghé, Quận 1
• Email: xuandan.pham@alibaba-inc.com
• Điện thoại: +84 987258510
• Chi nhánh 1: Lầu 10, Becamex Tower, 230 Đại lộ Bình Dương, Thủ Dầu Một, Bình Dương
• Chi nhánh 2: Lầu 9, TTC Plaza, Võ Thị Sáu, Phường Thống Nhất, TP Biên Hoà, Đồng Nai
• Chi nhánh 3: 510 Kinh Dương Vương, P.An Lạc A, Quận Bình Tân, TP HCM